VOC-wetgeving
De VOS-wetgeving zal ons ertoe verplichten meer met watergedragen producten te werken. Volatile Organic Compound (VOC) of in het Nederlands Vluchtige Organische Stoffen (VOS) dragen bij tot de vorming van ozon of smog in de onderste luchtlagen, wat nefast is voor zowel de mens als het milieu.
Concreet betekent dit dat er steeds minder solventgedragen producten op de markt beschikbaar zijn, en dat deze dus door andere producten vervangen moeten worden.
Wat zijn VOS?
'Vluchtige Organische Stoffen' (VOS) of 'Volatile Organic Compound' (VOC) zijn verzamelnamen voor een groep van vluchtige of snel verdampende producten. 'Organische' verwijst hierbij naar de chemische structuur van producten die één of meerdere koolstofatomen bevatten. In concreto zijn dit alle producten op basis van aardgas en hun derivaten, die meestal synthetisch zijn aangemaakt op basis van aardolieproducten. De componenten zijn 'vluchtig' als ze een bepaalde hoeveelheid dampen lozen bij kamer- of werktemperatuur. VOS worden vaak gebruikt als oplosmiddelen in verf, lijm, drijfgas voor spuitbussen en producten voor oppervlaktebehandeling, reiniging, ontvetting, coating, impregnatie en pesticidebestrijding. Ook brandstoffen zoals benzine en diesel bestaan voor een groot deel uit VOS.
Waarom zijn VOS schadelijk?
Bij het gebruik van VOC's, zowel bij hoge als bij lage concentraties, komen solvents vrij die bijzonder schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Bij veelvuldige of langdurige blootstelling kunnen ze ademhalingsproblemen en huid- of ogenirritatie veroorzaken. Bovendien zorgen deze producten voor een groot brand- of zelfs explosierisico. Doordat de verdampte solvents in de atmosfeer terechtkomen, werken ze heel wat luchtverontreiniging in de hand. Uit de reactie van VOS met zonlicht en stikstofoxide wordt ozon gevormd, die vooral in de zomer (bij een hoge ozonconcentratie) verantwoordelijk is voor de ademhalingsklachten van veel mensen. De ozonformatie bevordert ook het ontstaan van longkanker en veroorzaakt de degradatie van landbouwgewassen en bossen.
Wat zegt de wetgeving hierover?
De beperking van de emissies van schadelijke stoffen ten gevolge van het gebruik van organische oplosmiddelen in verven en vernissen werd vastgelegd in de Europese Richtlijn nr. 2004/42/ EG. Voor water- en solventgedragen verven legt deze richtlijn een maximaal VOS-gehalte op, dat vanaf 2007 in zekere mate en uiterlijk in 2010 absoluut niet meer mag worden overschreden.
Welke producten kan ik nog verkrijgen, welke niet?
Hier moeten we een onderscheid maken tussen de twee fasen die de wetgeving voorziet.
*
Fase I: Vanaf 1 januari 2007
De eerste fase van de richtlijn is van kracht sinds begin dit jaar. De eerste streefdatum werd vastgelegd op 31 december 2007. De verantwoordelijkheid wordt hier bij de fabrikanten gelegd. Deze overgangsfase heeft vooral gevolgen voor een aantal specifieke producten. Voor de meeste producten die verdwijnen (bepaalde binnenmuurverven, grondverven, lakken, houtveredelingsproducten, vernissen en probleemoplossers) voorzien de fabrikanten een passend alternatief.
Verven die per 01/01/2007 uit het gamma van de fabrikanten moesten verdwijnen mochten uiterlijk tot en met 31/12/2006 geproduceerd worden. De voorraad mag wel nog verkocht worden tot en met eind december 2007. Naast de producten die verdwijnen zijn er ook een aantal waarvan het toepassingsgebied beperkt wordt. Zo zijn er bijvoorbeeld verven met decoratieve effecten die nu reeds volledig verdwijnen uit het aanbod, en andere die enkel nog voor meubels en kleine objecten gebruikt mogen worden en niet meer op muren.
*
Fase II: Vanaf 1 januari 2010
In 2010 volgt de tweede en meest ingrijpende fase. Bijna alle klassieke solventgedragen lakken, zowel voor binnen- als buitenwerk, zullen dan onherroepelijk van de markt verdwijnen. Fabrikanten investeren al jaren in onderzoek en ontwikkeling naar alternatieven voor de klassieke solventgedragen verven. Voor veel solventlakken die in 2010 verdwijnen zijn er nu al watergedragen alternatieven.
Wat zijn de gevolgen voor de applicatie?
Deze nieuwe (watergedragen) verven zijn minder belastend voor de gezondheid en het milieu en hoeven in de meeste gevallen technisch niet onder te doen voor producten die meer solventen bevatten.
De nieuwe verven die gebruikt zullen moeten worden vragen wel een andere manier van voorbehandeling en een verschillende applicatiewijze. Andere werkmethodes zullen in sommige gevallen tot betere prestaties leiden en in andere gevallen een nieuwe attitude en deskundigheid van de schilder, decorateur, schrijnwerker, interieurbouwer,... vereisen. Als aan de voorbehandeling voldoende aandacht wordt besteed, zou ook het overschilderen van bestaande alkyds in de praktijk niet tot problemen mogen leiden.
Uitzonderingen op deze wet-geving
Dutch Color Works maakt bij bepaalde renovatie werkzaamheden gebruik van 2-componenten lakken. De reden hiervan is dat de watergedragen lakken hiervoor niet geschikt zijn of niet aan de kwaliteits eisen voldoen die Dutch Color Works stelt aan haar producten en/of diensten.
Omdat het milieu een grote rol speelt binnen het beleid van Dutch Color Works proberen wij zoveel mogelijk watergedragen lakken te gebruiken. Zoals eerder aangegeven kunnen wij in sommige gevallen niet anders dan 2-componenten lakken gebruiken.
Begin 2010 is bij de VOC-wetgeving de 2e fase ingegaan. Hierdoor zijn de regels omtrend het gebruik van organisch oplosmiddelen sterk aangescherpt. Reden om voor Dutch Color Works contact op te nemen met de overheid om te informeren wat wij wel mogen en wat wij niet mogen rond het gebruik van 2-componenten lakken. Hieronder vind u het mail contact wat wij hadden met Dhr Schuurmans, voorlichter Antwoord voor Bedrijven van overheid.nl.
Uw vraag: T.a.v Dhr Schuurmans
Graag zou ik willen weten of 2-componenten lak gebruikt mag worden binnenshuis voor het renoveren van badkamers.
Het gaat dan vaak om jaren 60/70 badkamer met scheuren en gaten in de tegels. Mag met deze lak de tegels overgespoten worden.
Natuurlijk uitgaande van de nodige veiligheidsmaatregelen zoals volgelaatsmasker, spuitoveral, mobile afzuiger enz.
Zo ja, zou ik hier een document of schriftelijke bevestiging van kunnen krijgen?
Gemeente van activiteit:
Telefoonnummer: 0611311973
Voorletters: T.R.B
Achternaam: Zitman
Geachte heer Zitman,
Het risico bij het gebruiken van 2-componenten lak is het risico op het "Organisch Psychosyndroom" OPS.
Welke stappen/maatregelen genomen moeten worden om OPS te voorkomen zijn op de onderstaande internetlinks terug te vinden:
Voor werkgevers:
http://home.szw.nl/index.cfm?
Voor werknemers:
http://home.szw.nl/index.cfm?
Uit milieuoogpunt zijn er geen beperkingen om 2 componenten lak binneshuis toe te passen.
Met vriendelijke groet,
Ruben Schuurmans
Voorlichter Antwoord voor Bedrijven
T. 0900-6080900 (10 ct/min)
I. www.antwoordvoorbedrijven.nl